Jakie są rodzaje dywanów?

Stoisz przed wyborem nowego dywanu i gubisz się w nazwach, materiałach i typach runa? Chcesz, żeby był ładny, trwały i łatwy w czyszczeniu, ale nie wiesz, od czego zacząć? Z tego artykułu dowiesz się, jakie są rodzaje dywanów, czym się różnią i do jakich wnętrz pasują.

Jak dzieli się dywany ze względu na materiał?

Materiał runa to pierwsza rzecz, na którą warto spojrzeć przy wyborze dywanu. Od niego zależy trwałość, wygląd, łatwość sprzątania, a nawet komfort chodzenia boso. Inaczej zachowa się gruby dywan wełniany, inaczej cienki model bawełniany, a jeszcze inaczej dywan z polipropylenu czy poliestru.

Podstawowy podział jest prosty: dywany naturalne oraz dywany syntetyczne. Każda z tych grup kryje kilka popularnych włókien, które dobrze jest rozróżniać, żeby lepiej dopasować produkt do domowników, stylu wnętrza i planowanego obciążenia podłogi.

Jakie są dywany naturalne?

Dywany z runem z naturalnych włókien traktuje się zwykle jako produkty z wyższej półki. Nie chodzi tylko o cenę, ale też o komfort użytkowania. Takie modele często regulują mikroklimat w pomieszczeniu, izolują od chłodu i tworzą przytulną atmosferę, którą trudno uzyskać syntetykiem.

Najpopularniejsze rodzaje to:

• dywany z wełny,
• dywany jedwabne,
• dywany bawełniane,
• dywany z juty i sizalu,
• dywany skórzane.

Dywany wełniane są sprężyste, ciepłe i odporne na zabrudzenia powierzchniowe. Wełna pochłania nadmiar wilgoci z powietrza i oddaje ją, gdy w mieszkaniu robi się zbyt sucho, dzięki czemu pomaga utrzymać przyjemny mikroklimat. Dużym atutem jest także antyelektrostatyczność – wełna nie elektryzuje się i nie przyciąga kurzu w takim stopniu jak wiele syntetyków.

Dywany jedwabne uważa się za bardzo szlachetne produkty. Mają śliskie, niezwykle delikatne runo z wyraźnym połyskiem, często zdobione misternymi wzorami inspirowanymi kulturą Iranu, Turcji, Chin, Indii czy Pakistanu. Sprawdzają się tam, gdzie ruch jest niewielki, na przykład w eleganckich salonach lub sypialniach.

Dywany bawełniane są lżejsze, cieńsze i „naturalne” w dotyku. Bawełna łatwo przyjmuje barwniki, więc tego typu dywany występują w dużej liczbie kolorów i wzorów. Nadają się do wnętrz, w których ważne jest częste pranie, na przykład w pokojach dziecięcych lub kuchniach, chociaż ich trwałość jest mniejsza niż w przypadku wełny.

Coraz częściej spotykasz też dywany z juty i sizalu. To surowce roślinne o dość szorstkiej fakturze, idealne do wnętrz inspirowanych naturą, w stylu boho lub japandi. Takie dywany zwykle mają strukturę płasko tkaną, są twarde i łatwe do odkurzenia, ale nie zapewniają takiej miękkości jak wełna.

Osobną kategorię stanowią dywany skórzane, wykonywane z naturalnej skóry (najczęściej bydlęcej lub owczej). Mają gładką powierzchnię, nie posiadają klasycznego runa i mocno wpływają na charakter aranżacji. Wymagają jednak przemyślanego zastosowania i delikatnej pielęgnacji.

Jakie są dywany syntetyczne?

Dywany syntetyczne powstają z włókien wytwarzanych przemysłowo. Są tańsze, szeroko dostępne i bardzo zróżnicowane. Część z nich dobrze imituje wygląd naturalnej wełny, inne mają nowoczesne, geometryczne wzory i intensywne kolory.

Najczęściej spotykane włókna to:

• polipropylen,
• poliester,
• poliamid (nylon),
• akryl,
• wiskoza (z celulozy, ale obrabiana jak syntetyk).

Dywany polipropylenowe są odporne na ścieranie, wilgoć i płowienie kolorów. Sprawdzają się w intensywnie użytkowanych wnętrzach, korytarzach, pokojach dzieci i wszędzie tam, gdzie podłoga szybko się brudzi. Często nadają się dla alergików, bo włókno nie chłonie kurzu w głąb struktury.

Dywany poliestrowe mają miękkie, przyjemne runo, które wizualnie przypomina wełnę. Poliester jest wytrzymały i elastyczny, dzięki czemu dywan dobrze znosi odkurzanie i przestawianie mebli. Nie chłonie wody, więc plamy wnikają płycej i łatwiej je usunąć.

Dywany poliamidowe (nylonowe) słyną z wysokiej odporności na ścieranie i ugniatanie. W wielu domach trafiają do przedpokojów czy pokoi nastolatków, gdzie ruch jest spory. Utrzymanie ich w czystości jest proste, a kolory długo pozostają intensywne.

Dywany akrylowe dają efekt zbliżony do wełny, są ciepłe, miękkie i dobrze izolują od chłodu podłogi. Akryl jest odporny na pleśń i wilgoć, ale gęste runo utrudnia domowe doczyszczenie włókien w głębi. Przy silnych alergiach lepiej postawić na inne tworzywa.

Dywany wiskozowe mają delikatne, lekko połyskujące runo, które w dotyku przypomina jedwab. Wiskoza powstaje z celulozy, ale proces obróbki sprawia, że produkt bywa klasyfikowany wśród syntetyków. Wnosi do wnętrza elegancję, a jednocześnie jest stosunkowo trwały i przyjemny w użytkowaniu.

Dywany z włókien syntetycznych często zachowują intensywne kolory przez wiele lat i są mniej wrażliwe na silniejsze detergenty niż ich naturalne odpowiedniki.

Jakie są rodzaje dywanów ze względu na typ runa?

Rodzaj runa decyduje o tym, czy dywan będzie łatwo odkurzyć, jak będzie wyglądał po kilku latach oraz jak odczuje go stopa. Ten sam materiał może dać zupełnie inny efekt, jeśli włos jest długi i luźny albo krótko przycięty i gęsty.

Mówiąc o typach runa, najczęściej wyróżnia się dywany gładkie, tkane na płasko, shaggy, carving oraz modele cut&loop.

Czym są dywany gładkie i płasko tkane?

Dywany gładkie mają krótko przycięte runo, zwykle do 2–3 cm wysokości. Dzięki temu łatwo je odkurzyć i wyprać, a powierzchnia nie łapie tak mocno okruchów, piasku czy sierści zwierząt. Wzór powstaje przede wszystkim z gęstości splotu i różnic w kolorze włókien.

Modele tkane na płasko, nazywane też matami lub dywanami bezrunowymi, w ogóle nie mają klasycznego włosia. Struktura przypomina grubszą tkaninę – jest dość szorstka i twarda, ale bardzo praktyczna. Taki dywan czyści się szybko, co sprawdza się w kuchni, jadalni czy na tarasie.

Czym wyróżniają się dywany typu shaggy?

Dywany shaggy to propozycja dla osób, które cenią miękkość i przytulność. Runo sięga nawet 10 cm, jest grube, mięsiste i zachęca do chodzenia boso. Pierwsze wrażenie robi ogromne, dlatego taki dywan często staje się główną ozdobą salonu lub sypialni.

Długie włosie ma jednak swoją cenę w postaci pielęgnacji. W gęstym runie gromadzi się kurz, piasek i okruchy, a zwykły odkurzacz nie zawsze dociera w głąb struktury. Zbyt intensywne szorowanie może z kolei uszkodzić włókna. Z tych powodów dywany shaggy często kupuje się w mniejszych rozmiarach, a do gruntownego czyszczenia wybiera się odkurzacz piorący lub usługi profesjonalnej pralni.

Czym są dywany carving i cut&loop?

Jeśli zależy ci na ciekawym efekcie wizualnym, warto przyjrzeć się dywanom carving. Włókna są tu wycinane na różnej wysokości, przez co powierzchnia staje się trójwymiarowa, a wzór wygląda jak delikatny relief. Taka technika dobrze podkreśla geometryczne motywy i nowoczesne aranżacje.

Metoda cut&loop łączy pętelki i cięte włókna w jednym produkcie. Różna długość i struktura runa tworzy oryginalne, często fantazyjne desenie, które dobrze maskują drobne zabrudzenia. To ciekawa propozycja do pokoju dziennego, gdzie estetyka idzie w parze z praktycznością.

Wysokość i struktura runa w dywanie decyduje nie tylko o wyglądzie, ale też o tym, jak często potrzebne będzie odkurzanie i jak trudne będzie pranie.

Jakie są rodzaje dywanów według metody wykonania?

Sposób, w jaki dywan powstaje, ma duży wpływ na cenę, trwałość i wygląd wzoru. Inaczej zachowa się model utkany ręcznie przez rzemieślnika, inaczej produkt z dużej maszyny tkackiej, a jeszcze inaczej dywan tuftowany, w którym włókna „wbija się” w podkład.

Najczęściej wymienia się trzy główne grupy: dywany tkane ręcznie, dywany tkane maszynowo i dywany tuftowane.

Czym charakteryzuje się dywan tkany ręcznie?

Ręczne tkanie na krośnie to bardzo czasochłonna technika. Wymaga doświadczenia, precyzji i znajomości wzorów, które często przekazuje się z pokolenia na pokolenie. Efektem są dywany o bogatej kolorystyce oraz misternych ornamentach, znane jako dywany orientalne lub perskie.

Takie produkty zwykle kosztują znacznie więcej niż modele maszynowe, ale w zamian otrzymujesz unikalny wzór i długą żywotność. Frędzle w ręcznie tkanym dywanie są naturalnym przedłużeniem osnowy, a nie doszytym dodatkiem. Można dostrzec lekkie asymetrie w linii czy wzorze, które świadczą o ręcznej pracy, a nie o błędzie.

Czym różni się dywan maszynowy od tuftowanego?

Dywany maszynowe powstają na wielkich krosnach tkackich. Mają bardzo równy splot, idealne linie i powtarzalne wzory. Zwykle są tańsze niż ich ręcznie wykonane odpowiedniki, a wybór rozmiarów i kolorów jest ogromny. To najpopularniejsza grupa dywanów w sklepach.

Dywany tuftowane produkuje się inaczej. Włókna wbijane są pistoletami tuftującymi w tkaninę podstawową, a od spodu całość zabezpiecza się warstwą usztywniającą, najczęściej w kolorze beżowym lub kremowym. Dzięki tej metodzie uzyskuje się grube, równe runo przy niższym koszcie niż w klasycznym tkaniu ręcznym.

Jak dobrać rodzaj dywanu do pomieszczenia?

Wybór dywanu warto powiązać z tym, gdzie będzie leżał i jak mocno będzie eksploatowany. Inny model poradzi sobie w korytarzu, przez który codziennie przechodzi kilka osób, a inny w sypialni, gdzie dywan ma głównie umilać poranki i wieczory.

Znaczenie mają: skład runa, wysokość włosia, metoda wykonania oraz to, czy w domu są dzieci, zwierzęta, alergicy lub osoby wrażliwe na środki chemiczne.

Jaki dywan sprawdzi się w salonie i sypialni?

W dużym salonie dobrze wypadają dywany wełniane lub miękkie syntetyki, jak poliester czy poliamid, z krótkim albo średnim włosem. Zapewniają komfort, a jednocześnie pozwalają na stosunkowo łatwe odkurzanie. Shaggy można stosować jako akcent, na przykład pod stolikiem kawowym, ale lepiej unikać go przy samym wejściu do pokoju.

W sypialni wiele osób wybiera dywany typu shaggy, wiskozowe albo wełniane, które dają uczucie ciepła po wstaniu z łóżka. Jeśli w pokoju jest mało miejsca, zamiast jednego dużego dywanu lepsze będą dwa mniejsze chodniki po bokach łóżka.

Jaki dywan wybrać do pokoju dziecka lub przedpokoju?

W pokoju dziecka najważniejsza jest łatwość czyszczenia oraz odporność na plamy. Dobrze sprawdzają się dywany polipropylenowe i poliestrowe z krótkim runem. Można doczyścić je mocniejszym środkiem, nie niszcząc struktury włókien, co w przypadku delikatnej wełny byłoby ryzykowne.

Przedpokój to miejsce narażone na piasek, błoto i częste deptanie w butach. Tu praktyczne będą dywany płasko tkane, maty sizalowe lub mocne syntetyki o gęstym, niskim runie. Nie zatrzymują tak dużo brudu jak długie włosie, a ich regularne odkurzanie przebiega szybko.

Dobierając dywan do pomieszczenia, możesz kierować się kilkoma prostymi wskazówkami:

• do wnętrz intensywnie użytkowanych wybierz niskie, gęste runo,
• do sypialni i stref wypoczynku postaw na miękkie, cieplejsze włókna,
• przy alergiach lepiej sprawdzają się dywany łatwe do częstego prania,
• do kuchni i jadalni wybierz dywan płasko tkany lub matę bezrunową.

Dobrze dobrany rodzaj dywanu łączy wygodę sprzątania z dopasowaniem do stylu wnętrza i codziennych nawyków domowników.